Wales Institute of Social & Economic Research, Data & Methods
Sefydliad Ymchwil Gymdeithasol ac Economaidd, Data a Dulliau Cymru

Navigation :: Home> About Us> Reports> Polisi Iaith WISERD

Polisi Iaith WISERD

Diwygiwyd: Mai 2012

1. Cyd-destun

Mae data o Gyfrifiad 2011 yn dangos bod 20.8% o boblogaeth Cymru yn gallu siarad Cymraeg. Mae Deddf yr Iaith Gymraeg 1993 yn cyflwyno sylfaen gyfartal i’r Gymraeg a’r Saesneg mewn bywyd cyhoeddus yng Nghymru ac mae’n gosod dyletswydd ar y sector cyhoeddus i ddatblygu arferion cydraddoldeb ieithyddol wrth ddarparu gwasanaethau i’r cyhoedd yng Nghymru. Mae gan Brifysgolion partner WISERD eu Cynlluniau Iaith Gymraeg unigol eu hunain (gweler y cyfeiriadau) sy’n datgan pa wasanaethau fydd yn cael eu darparu trwy gyfrwng y Gymraeg a sut a phryd y byddant ar gael. Mae WISERD yn gweithredu o fewn fframwaith y cynlluniau a’r cyfrifoldebau a roddant ar weithwyr.

2. Nodau

Nod y polisi hwn yw:

  • Hyrwyddo ymwybyddiaeth yn WISERD o egwyddorion Deddf yr Iaith Gymraeg
  • Amlygu’r ymrwymiadau a wnaed gan sefydliadau partner yn eu Cynlluniau Iaith
  • Pennu mesurau ar gyfer gweithredu’r Cynlluniau Iaith yng ngweithgareddau WISERD
  • Annog arfer gorau o ran defnyddio’r Gymraeg wrth gyfathrebu â sefydliadau eraill a’r cyhoedd yng Nghymru

3. Gweithgareddau WISERD

Mae WISERD yn fenter gydweithredol ar draws pum sefydliad gydag amrywiaeth eang o weithgareddau sy’n cynnwys rhannu data ymchwil y gwyddorau cymdeithasol, cynnal prosiectau ymchwil, datblygu a gwerthuso polisi a chynnal digwyddiadau meithrin gallu. Mae WISERD yn ymwneud ag amrywiaeth fawr o sefydliadau a chynulleidfaoedd:

  • Sefydliadau’r llywodraeth a llunwyr polisi
  • Sefydliadau anllywodraethol, mudiadau elusennol a’r trydydd sector
  • Academyddion o bob cwr o Gymru a’r DU
  • Cyrff cyllido
  • Myfyrwyr ôl-raddedig
  • Cynulleidfaoedd anarbenigol yn y sectorau preifat a chyhoeddus

Mae amrywiaeth gweithgareddau WISERD a’r cynulleidfaoedd y mae’n cyfathrebu â nhw yn awgrymu bod holl agweddau allweddol cynlluniau’r sefydliadau partner yn berthnasol i weithgareddau WISERD. Mae’r mesurau penodol sydd wedi’u hamlinellu isod yn dangos sut bydd WISERD yn gweithredu elfennau o’r cynlluniau hyn yn ei weithgareddau.

4. Mesurau penodol

4.1 Wyneb cyhoeddus WISERD

Bydd enw llawn, cyfeiriad a gwybodaeth briodol arall WiSERD sy’n gysylltiedig â’i hunaniaeth gorfforaethol yn cael eu harddangos yn y Gymraeg a’r Saesneg ar bapur pennawd, gwahoddiadau, taflenni, arwyddion a mathau eraill o arddangos cyhoeddus yng Nghymru.

4.2 Cyswllt â’r cyhoedd

Mae WiSERD yn croesawu gohebiaeth (gan gynnwys negeseuon e-bost) yn y Gymraeg. Lle bo’n briodol ac yn rhesymol ymarferol, caiff yr ymateb neu’r gydnabyddiaeth ei gwneud yn yr un iaith â’r ohebiaeth wreiddiol. Mae croeso i unrhyw un sy’n cysylltu â swyddfa WISERD dros y ffôn wneud hynny trwy gyfrwng y Gymraeg. Ar adegau pan na fydd aelod staff Cymraeg ei iaith ar gael, gofynnir i’r sawl sy’n ffonio a fyddai’n barod i siarad â rhywun yn Saesneg; os na fydd, gwneir trefniadau i siaradwr Cymraeg ffonio’n ôl yn ddiweddarach.

Bydd WISERD yn cynnal cyfeirlyfr mewnol o siaradwyr Cymraeg.

4.3 Datganiadau i’r wasg

Bydd datganiadau i’r wasg a gyhoeddir gan WISERD ar gyfer y cyfryngau yng Nghymru’n cael eu llunio yn y Gymraeg a’r Saesneg lle bo’n bosibl ac yn berthnasol. Caiff cyswllt Cymraeg ei iaith ei enwi yn adran ‘Gwybodaeth Bellach’ y datganiad lle bo’n bosibl.

4.4 Gwefan WISERD

Bydd y wybodaeth ar y dudalen hafan a gwybodaeth ‘sefydlog’ (fel yr adran ‘Amdanom ni’) yn ddwyieithog ar wefan WISERD. Bydd prosiectau ymchwil wedi’u hariannu gan Lywodraeth Cymru yn cynnwys pob gwybodaeth berthnasol yn y Gymraeg a’r Saesneg ar wefan WISERD.

4.5 Sianeli cyfryngau cymdeithasol

Lle bo’n berthnasol, bydd cofnodion ar gyfrifon Twitter a Facebook WISERD yn ddwyieithog. Ymatebir i unrhyw gyfeiriadau, negeseuon neu ohebiaeth gan y cyhoedd yn yr un iaith â’r ohebiaeth wreiddiol.

4.6 Casglu data ymchwil

Bydd llythyron o wahoddiad i gymryd rhan mewn ymchwil, ffurflenni caniatâd a holiaduron ar gael yn y Gymraeg a’r Saesneg, lle bo’n ymarferol. Bydd gwahoddiadau i gyfweliad yn datgan yn glir bod y rhai sy’n cael eu cyfweld yn rhydd i ddewis cael eu cyfweld yn y Gymraeg neu’r Saesneg.

4.7 Cyhoeddiadau

Mae WISERD yn croesawu cyflwyniadau i’w gyfres cyhoeddiadau yn y Gymraeg neu’r Saesneg. Bydd timau golygyddol yn penderfynu ar iaith (ieithoedd) y cyhoeddiad yn ôl y cynnwys a’r cynulleidfaoedd arfaethedig. Bydd crynodeb Saesneg yn cael ei lunio o eitemau a gyflwynir yn y Gymraeg.

Cyhoeddir cyhoeddiad chwe-misol WISERD News yn Saesneg ond bydd yn cynnwys erthyglau dwyieithog lle bo’n berthnasol neu lle gwneir cais am hynny.

4.8 Digwyddiadau WISERD

Bydd yr holl ddeunyddiau cyhoeddusrwydd sy’n gysylltiedig â chynadleddau blynyddol WISERD yn rhai dwyieithog. Pan fydd siaradwyr wedi gwneud cais am gyflwyno’u cyhoeddiadau yn y Gymraeg, darperir cyfieithu ar y pryd i’r Saesneg. Bydd digwyddiadau hyfforddi a meithrin gallu eraill a gynhelir gan WISERD yng Nghymru yn cael eu cyflwyno yn yr iaith y gofynna cyflwynydd y cwrs amdani.

4.9 Meithrin Gallu

Bydd WISERD yn annog ei staff ei hun i gymryd mantais ar gyfleoedd i ddysgu Cymraeg neu wella’u sgiliau Cymraeg ac yn ymateb yn gadarnhaol lle bynnag y bo’n bosibl i’r galw am ddarpariaeth hyfforddiant drwy gyfrwng y Gymraeg.

4.10 Monitro

Bydd Gweithrediaeth WISERD yn gyfrifol am adolygu a monitro’r Polisi Iaith yn flynyddol. Bydd yn ei ymestyn a’i ddiwygio fel bo’r gofyn i sicrhau bod gweithgareddau yn cyd-fynd â Chynlluniau Iaith y sefydliadau partner.

 

Cyfeiriadau

Cynllun Iaith Gymraeg Prifysgol Aberystwyth (2006)

http://www.aber.ac.uk/cy/cgg/bilingual-policy/welsh-language-scheme/

 

Cynllun Iaith Gymraeg Prifysgol Bangor (2008)

http://www.bangor.ac.uk/canolfanbedwyr/cynllun_iaith_pb.php.cy?

 

Cynllun Iaith Gymraeg Prifysgol Caerdydd (2004)

http://www.caerdydd.ac.uk/govrn/welshlanguageservice/index.html

 

Cynllun Iaith Gymraeg Prifysgol Abertawe (2011)

http://www.swan.ac.uk/cy/y-brifysgol/popeth-yn-gymraeg/polisiiaithgymraeg/

 

Cynllun Iaith Gymraeg Prifysgol Morgannwg (2010)

http://profile.glam.ac.uk/documents/download/89/

 

Deddf yr Iaith Gymraeg 1993

http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1993/38/contents

BlogButton.jpg

PodcastButton.jpg

Latest News
Are Welsh-medium schools in south-east Wales ‘middle class’?

7th August 2017

Are pupils who attend Welsh-medium schools in south-east Wales mostly from middle-class backgrounds and does it matter?

Read more>>>

WISERD hosts Cardiff University summer placement students

31st July 2017

WISERD has been delighted to host five undergraduate students this summer for work placements exploring dementia research, the intergenerational transmission of family values and data mapping.

Read more>>>

Featured Events

CommunityButton.png