Fy enw i yw Jemma ac rwy’n ymchwilydd yn Sefydliad Ymchwil Cymdeithasol ac Economaidd a Data Cymru sy’n gweithio ar y prosiectCreu Gwerth Cymdeithasol a Gwaith Teg yn y Diwydiant Adeiladu . Mae’r prosiect yn archwilio sut y gall y sector adeiladu greu cyfleoedd go iawn i bobl sy’n wynebu rhwystrau i gyflogaeth.
Mae’r diwydiant adeiladu yng Nghymru yn wynebu prinder sgiliau, gyda miloedd o swyddi gwag yn parhau heb eu llenwi er gwaethaf gostyngiad mewn cyflogaeth. Er hyn, nid yw llawer o bobl ifanc yn ymwybodol o’r ystod lawn o gyfleoedd gyrfa sydd ar gael yn y sector, yn enwedig mewn gwaith peirianyddol a gwaith paratoi tir sy’n aml yn cael eu hanwybyddu o blaid crefftau traddodiadol fel gwaith coed a phlymio.
Mae hyfforddiant Plant and Civils Training ARC yn mynd i’r afael â’r her hon yn uniongyrchol. Fel rhan o’u hyfforddiant peiriannau a gwaith paratoi tir, maent yn cynnig cyfle i ymgeiswyr ddysgu mewn amgylchedd adeiladu bywyd go iawn. Mae un safle yr ymwelais â hi yn enghraifft o’r dull hwn, gan ddarparu hyfforddiant ymarferol mewn gweithredu peiriannau a gwaith paratoi tir sy’n paratoi dysgwyr ar gyfer cyflogaeth.
Yr hyn sy’n gwneud y cwrs hwn yn wahanol yw ei fod yn cael ei gyflwyno i blant ysgol sy’n agos at oedran gadael yr ysgol ac mewn perygl o ddatgysylltu. Mae’r rhaglen yn rhan o ymrwymiad ARC i greu cyfleoedd ystyrlon. Fel rhan o’r prosiectCreu Gwerth Cymdeithasol a Gwaith Teg yn y Diwydiant Adeiladu, bum yn archwilio sut mae’r cwrs gwaith paratoi tir hwn yn ysgogi pobl ifanc i ail ymgysylltu trwy hyfforddiant adeiladu ymarferol.
Mae’r rhaglen yn cael ei chyflwyno mewn partneriaeth ag Unedau Cyfeirio Disgyblion lleol, gan sicrhau bod addysg academaidd yn parhau i fod yn rhan o’r daith. Mae Unedau Cyfeirio Disgyblion yn sefydliad addysgol ar gyfer pobl ifanc sydd wedi’u heithrio o’r ysgol neu sydd angen cymorth ychwanegol.
Mae cynorthwywyr addysgu o’r Unedau Cyfeirio Disgyblion yn mynychu sesiynau i gefnogi dysgwyr, gan helpu i bontio’r bwlch rhwng dysgu galwedigaethol a dysgu academaidd. Fel y nododd eu tiwtor, “Dydyn nhw ddim yn hoffi dysgu yn yr ystafell ddosbarth… Ond pan fyddwch chi’n eu cael yma, maen nhw’n gweithio fel tîm, maen nhw’n mesur, maen nhw’n cyfrifo, mae’r cyfan wedi’i osod mewn cyd-destun galwedigaethol.”
Mae’r cyfuniad hwn o ddysgu academaidd a dysgu ymarferol nid yn unig yn ail-ymgysylltu pobl ifanc ond hefyd yn eu paratoi ar gyfer cyflogaeth yn y dyfodol mewn amgylchedd ystyrlon a chefnogol.
Mae’r hyfforddiant yn drylwyr ac yn canolbwyntio ar ddiogelwch, gan baratoi pobl ifanc i weithio ar safleoedd. Mae dysgwyr yn cael eu haddysgu i ddefnyddio peiriannau fel lori godi a pheiriant tyrchu 360 yn ddiogel ac yn gywir, gan ennill nid yn unig sgiliau technegol ond hefyd dealltwriaeth o ddisgwyliadau a safonau yn y gweithle. Esboniodd eu tiwtor, “Mae gennym gynllun cyfan o waith sy’n amlinellu hyfforddiant diogelwch hanfodol, codi a chario, cymorth cyntaf, lori godi, Cynllun Ardystio Sgiliau Adeiladu (CSCS), torrwr llystyfiant a strimiwr. Dyma’r cymwysterau.”
Mae cwrs gwaith paratoi tir ARC yn cynnig mwy na hyfforddiant adeiladu ymarferol yn unig. Mae’n darparu ffurf unigryw o ymgysylltu i bobl ifanc sy’n cael trafferth mewn lleoliadau dosbarth traddodiadol. Fel yr esboniodd eu tiwtor, “Maen nhw’n casáu gwneud mathemateg, maen nhw’n casáu ysgrifennu. Mae’r peiriannau yn eu denu. Maen nhw’n caru’r peiriannau.”
Trwy gyfuno dysgu yn yr ystafell ddosbarth â phrofiad ymarferol mewn amgylchedd adeiladu go iawn, mae cwrs ARCyn creu gofod lle gall pobl ifanc ffynnu a magu hyder.
Mae’r hyfforddiant yn cael ei gynnal ar safle pwll glo hanesyddol, y mae ARC yn helpu i’w adnewyddu mewn partneriaeth ag ymddiriedolwyr lleol. Mae pobl ifanc nid yn unig yn dysgu sgiliau adeiladu ond hefyd yn cyfrannu at adfywio’r safle, gan greu ymdeimlad o berchnogaeth a balchder yn eu gwaith.
Mae ymagwedd hyfforddi peiriannau a gwaith paratoi tir ARC at ddarpariaeth amgen adeiladu nid yn unig yn mynd i’r afael â’r bwlch sgiliau yn y diwydiant adeiladu yng Nghymru, ond hefyd yn ymgysylltu â phobl ifanc sydd mewn perygl o ddatgysylltu drwy gyfuno hyfforddiant galwedigaethol â chymorth academaidd. Mae’r rhaglen yn helpu pobl ifanc i ddatblygu’r sgiliau y bydd eu hangen arnynt ar gyfer cyflogaeth yn y dyfodol a hefyd yn annog ymdeimlad o falchder a pherchnogaeth trwy eu cyfraniadau at adfywio safle lleol.
Rydym yn awyddus i barhau i rannu mewnwelediadau sylfaenol, seiliedig ar ymarfer o bob rhan o’r sector. Os ydych chi’n ymwneud â phrosiect sy’n gwneud gwahaniaeth, neu’n gwybod am un y dylid ei amlygu, cysylltwch â Jemma Bridgeman yn BridgemanJ1@cardiff.ac.uk i rannu eich stori, adeiladu cysylltiadau, neu archwilio cydweithredu posibl.